طرز تهیه آش دوغ اردبیل؛ غذای محلی خوشطعم و اصیل آذری
آش دوغ اردبیل یکی از معروفترین و محبوبترین غذاهای محلی شمالغرب ایران است که بهویژه در استان اردبیل جایگاه ویژهای در فرهنگ غذایی مردم دارد. این آش خوشعطر و ملایم، ترکیبی از دوغ محلی، سبزیهای معطر و حبوبات است و به دلیل طبع معتدل و خواص فراوان، در تمام فصول سال طرفداران زیادی دارد. آش دوغ نهتنها یک غذای سنتی، بلکه نمادی از سادگی و سلامت در آشپزی ایرانی بهشمار میرود.
برخلاف بسیاری از آشهای سنگین، آش دوغ اردبیلی بافتی لطیف و طعمی ملایم دارد و برای افرادی که به غذاهای سبک و مقوی علاقهمند هستند، انتخابی عالی محسوب میشود.
طرز تهیه آش دوغ اردبیل؛ غذای محلی خوشطعم و اصیل آذری
برای پخت آش دوغ سنتی اردبیل، استفاده از مواد تازه و بهخصوص دوغ محلی بدون گاز اهمیت زیادی دارد. مواد موردنیاز عبارتاند از:
دوغ محلی ترش و بدون گاز
نخود
برنج
سبزی آش (تره، گشنیز، شوید و کمی سیر تازه یا سیر سبز)
تخممرغ
پیاز
نمک و فلفل
در برخی دستورهای محلی، از کوفتهریزههای کوچک گوشتی نیز استفاده میشود که طعم آش را غنیتر میکند، اما نسخه ساده و رایج آن بدون گوشت تهیه میشود.
مرحله اول: آمادهسازی نخود و برنج
نخود را از شب قبل خیس کنید و چند بار آب آن را عوض کنید تا نفخ آن گرفته شود. سپس نخود را با مقدار کافی آب بپزید تا کاملاً نرم شود. برنج را نیز از یکی دو ساعت قبل خیس کنید تا هنگام پخت، زودتر لعاب بیندازد. این لعاب نقش مهمی در قوام آش دوغ اردبیل دارد.
مرحله دوم: ترکیب دوغ و تخممرغ
یکی از مهمترین نکات در طرز تهیه آش دوغ اردبیل، جلوگیری از بریدن دوغ است. برای این کار، ابتدا تخممرغها را در یک کاسه بشکنید و خوب هم بزنید، سپس دوغ را کمکم به آن اضافه کنید و مخلوط را کاملاً یکدست کنید. این ترکیب باعث میشود دوغ هنگام حرارت دیدن نبرد و آش بافتی صاف و یکدست داشته باشد.
مرحله سوم: پخت اولیه آش
مخلوط دوغ و تخممرغ را داخل قابلمه بریزید و روی حرارت ملایم قرار دهید. در این مرحله باید بهطور مداوم آش را هم بزنید تا دوغ ته نگیرد یا نبرد. پس از کمی گرم شدن، برنج خیسخورده را اضافه کنید و هم زدن را ادامه دهید تا برنج باز شود و لعاب بیندازد.
مرحله چهارم: افزودن نخود و سبزی
پس از نیمپز شدن برنج، نخود پختهشده را به آش اضافه کنید. سپس سبزی آش را که از قبل شسته و ریز خرد کردهاید، داخل قابلمه بریزید. از این مرحله به بعد، آش را میتوان با فاصلههای کوتاه هم زد تا مواد بهخوبی با هم ترکیب شوند و آش جا بیفتد.
مرحله پنجم: طعمدهی نهایی
در دقایق پایانی پخت، نمک و فلفل آش را تنظیم کنید. توجه داشته باشید که دوغ ذاتاً شور است، بنابراین نمک را کمکم اضافه کنید. آش دوغ اردبیل باید غلظتی متوسط داشته باشد؛ نه خیلی رقیق و نه بیش از حد سفت.
نکات مهم برای خوشمزهتر شدن آش دوغ اردبیل
حتماً از دوغ بدون گاز استفاده کنید.
هم زدن مداوم در ابتدای پخت، کلید موفقیت این آش است.
استفاده از سبزی تازه عطر آش را چند برابر میکند.
در صورت تمایل میتوانید کوفتهریزههای کوچک به آش اضافه کنید.
این آش معمولاً بدون تزیین خاص سرو میشود، اما گاهی پیازداغ سبک میتواند طعم آن را دلپذیرتر کند.
خواص و ارزش غذایی آش دوغ
آش دوغ اردبیل سرشار از کلسیم، پروتئین و فیبر است و به دلیل داشتن دوغ و سبزیجات، به بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک میکند. این غذا برای کودکان، سالمندان و افرادی که رژیم غذایی سالم دارند، گزینهای بسیار مناسب محسوب میشود. همچنین در روزهای گرم سال، بهدلیل طبع خنک دوغ، غذایی سبک و دلچسب است.
در مجموع، آش دوغ اردبیل ترکیبی از سادگی، سلامت و اصالت است که با رعایت چند نکته ساده میتوان آن را به بهترین شکل در خانه تهیه کرد و از طعم بینظیر آن لذت برد.
